De Jager: ruimte in nieuwe hypotheekregels

DEN HAAG (ANP) – De strengere hypotheekregels waaraan banken binnenkort moeten voldoen, laten ruimte voor uitzonderingen. Over de „interpretatie van de teksten” voeren de banken overleg met de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Dat zei minister Jan Kees de Jager (Financiën) dinsdag in de Tweede Kamer.

De Jager noemde als voorbeeld dat ouders van starters garanties kunnen geven aan banken. „Daarover staat niets in de teksten, maar kan wel meetellen.” De bewindsman zei verder dat eigen vermogen van bankklanten ook verschil kan maken. „Het is nooit helemaal precies met een schaar te knippen waar de grens zit.”

Banken en verzekeraars moeten per 1 augustus voldoen aan de nieuwe regels die moeten voorkomen dat mensen te veel geld lenen. De gedragscode schrijft in principe voor dat een hypotheek bij aanschaf van een woning niet meer dan 110 procent van de aankoopwaarde mag bedragen. Ook mag een hypotheek nog maar voor maximaal de helft van de aankoopwaarde aflossingsvrij zijn.

De Jager maakte zijn opmerkingen na vragen van GroenLinks-Tweede Kamerlid Bruno Braakhuis over een onlangs gelanceerd plan van de Rabobank over hypotheken. De bank pleit voor het verplicht stellen van een hypotheek waarbij niet alleen rente wordt betaald maar ook wordt afgelost. Hierdoor daalt de totale schuldenlast van Nederlanders. Omdat de lasten bij zo’n hypotheek hoger zijn, pleit de Rabobank er onder meer voor dat de regering de overdrachtsbelasting verlaagt.

Gedragscode hypotheken beperkt mogelijkheden NHG-klanten

Harrie Nunen, De Financiële Makelaar

De nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen, die op 1 augustus van kracht wordt, beperkt de mogelijkheden om een hypotheek met NHG te sluiten, zo stelt De Financiële Makelaar. De serviceprovider wil daarom helderheid van banken en overheid. “Er zijn twee verantwoorde normen met verschillende inhoud. Kunnen beide normen onafhankelijk van elkaar als comply worden beschouwd of krijgt een van de normen voorrang en wie bepaalt dat?”

De nieuwe gedragscode is op veel punten strenger dan de NHG-normen, constateert directeur Harrie-Jan van Nunen. Dat stelt adviseurs voor de vraag wanneer een hypotheekaanvraag aan de WFT-eisen voldoet. “Is dat bij het hanteren van de NHG-norm of wordt de gedragscode de absolute bovengrens en kan een NHG-lening leiden tot een vorm van overkreditering?” Volgens bankenvereniging NVB is de gedragscode leidend. “De vraag is of alle aanbieders deze gedragslijn ook gaan volgen en drukken ze daarmee dan de NHG-norm weg?”

Van Nunen voorziet problemen als er voor 1 augustus geen duidelijkheid komt. “Het is voor adviseurs onmogelijk om dit over te dragen aan consumenten. Zeker niet wanneer de consument verschillende antwoorden kan krijgen van verschillende aanbieders. Onduidelijkheid en willekeur komen het vertrouwen in de markt niet ten goede. Dit zal alleen maar leiden tot extra onrust in de huidige instabiele markt.”

PVV botst met De Jager over woningmarkt

Minister Jan Kees de Jager van Financiën en de PVV zijn het totaal oneens over de aanpak van tophypotheken.

De PVV vindt dat De Jager een niet bestaand probleem aanpakt en daarmee alleen maar voor onrust op de woningmarkt zorgt. De minister vindt dat de PVV de kop in het zand steekt.

Overkreditering tegengaan

In een Kamerdebat over nieuwe normen voor het verstrekken van hypotheken, die overkreditering moeten tegengaan, stelde PVV-Kamerlid Teun van Dijck dat Nederlanders al “Europees kampioen netjes betalen zijn” en dat we het minste aantal gedwongen verkopen van de hele wereld hebben.

Veel betalingsachterstanden

De Jager stelde juist dat er wel degelijk veel problemen zijn: 25 procent van de huishoudens heeft betalingsachterstanden en de gedwongen verkopen zijn in het eerste kwartaal verdubbeld ten opzichte van vorig jaar

 

Hypothecaire gedragsregels

Per 1 augustus 2011 wordt de hypothecaire financiering beperkt tot 110 procent (104 procent plus overdrachtsbelasting) van de marktwaarde van de woning. Daarnaast mag de verstrekte hypotheek voor maximaal de helft aflossingsvrij zijn en worden de mogelijkheden om af te wijken van de inkomensnorm beperkt. Het blijft mogelijk om (deels) de aanschafkosten van een huis plus kosten koper te financieren.

Deze normen staan in de nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen, zoals voorgesteld door de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en het Verbond voor Verzekeraars. Minister De Jager van Financiën is van mening dat de gedragscode een vergelijkbaar niveau van consumentenbescherming biedt als het eerder gepubliceerde toetskader van de AFM. De Jager: “Huizenkopers zijn straks goed beschermd tegen overkreditering terwijl ze nog steeds voldoende kunnen lenen om huis plus kosten koper te financieren. Deze code biedt een goed evenwicht tussen het beschermen van de consument en het open houden van de woningmarkt.” Ook de AFM onderschrijft de code en heeft al aangegeven streng toe te zien op de naleving ervan. Bij overtreding kunnen onder meer boetes worden opgelegd. De NVB en het Verbond van Verzekeraars zijn blij met deze keuze voor zelfregulering door de minister. De nieuwe gedragscode wordt dan ook onderschreven door alle leden van de NVB en het Verbond.

Intrekken AMvB

De gedragscode vormt volgens Financiën een goede invulling van de open norm voor verantwoorde (hypothecaire) kredietverstrekking uit de Wet Financieel Toezicht. De minister zal dan ook verzoeken om de adviesaanvraag voor de Algemene Maatregel van Bestuur in te trekken.

Hypotheek boven inkomensnorm

Er vindt dus een inperking plaats van de mogelijkheden voor gemotiveerde afwijking van de financieringsnormen. In de nieuwe code kan een hypotheek echter alleen nog boven de inkomensnorm worden geadviseerd onder striktere voorwaarden. Er blijft dus een mogelijkheid bestaan om bij uitzondering onder specifieke omstandigheden en goed onderbouwd de norm te overschrijden van wat maximaal geleend mag worden door een consument.

Consumentenbond tevreden

De Consumentenbond noemt de nieuwe hypotheeknormen een stuk consumentvriendelijker dan de voorstellen die eerst op tafel lagen. “Consumenten mogen toch de aanschafkosten van een huis en de kosten koper meefinancieren en het deel boven de koopsom van het huis (100% waarde woning) hoeft niet versneld binnen 7 jaar terugbetaald te worden”, aldus de Bond in een toelichting. De Consumentenbond benadrukt wel dat streng toezicht op de naleving van de regels de beste oplossing is tegen verkeerde hypotheekverstrekking.